Ana içeriğe geç
· · Dentem Sağlık · 7 dk okuma

Gezici İSG ve Mobil Sağlık Tarama Aracı Yönetmeliği

Gezici İSG ve Mobil Sağlık Tarama Aracı Yönetmeliği

Mobil sağlık tarama aracını, yani mevzuattaki adıyla gezici iş sağlığı aracını düzenleyen metin, Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliktir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından birlikte çıkarıldı ve 20 Ocak 2022 tarihli, 31725 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. 9 Kasım 2026’da mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde bu yönetmeliğe işlenmiş bir değişiklik yok. Aşağıdaki özet bu metne göre hazırlandı; madde numaraları parantez içinde.

Gezici iş sağlığı aracını kimler bulundurabilir?

  • OSGB’ler ve ÇASMER’ler gezici iş sağlığı aracı bulundurabilir (madde 6).
  • İSGB’ler kural olarak bulunduramaz; yalnızca sabit tıbbi tetkik mekânı kurabilir. İstisna: kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve belediyeler bünyesindeki İSGB’ler, yalnızca kendi çalışanları için araç bulundurabilir.
  • Araç ve içindeki ekipman başka bir OSGB, İSGB veya ÇASMER’e tahsis edilemez, kiralanamaz.
  • OSGB, yalnızca İSG-KÂTİP üzerinden tıbbi tetkik hizmeti sözleşmesi imzaladığı işyerlerinin çalışanlarına hizmet verir (madde 6).
  • Bunun yanında hizmet verilecek her işyeriyle ayrı bir gezici iş sağlığı aracı sözleşmesi gerekir: hizmetten en az yedi gün önce İSG-KÂTİP üzerinden iki tarafça onaylanmalı ve aracın hangi günlerde işyerinde olacağını göstermelidir. Tetkik planlanandan uzun veya kısa sürerse sözleşme hemen güncellenmelidir. Aynı araç bir gün içinde birden fazla işyerine hizmet verebilir (madde 7).

Gezici İSG aracı izin belgesi: başvuru belgeleri

Başvuru, OSGB’nin bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır. Dosyada şunlar olmalı (madde 16):

  • (a) Verilecek hizmeti belirten dilekçe
  • (b) İSGGM yetki belgesinin onaylı sureti veya kare kodlu İSG-KÂTİP çıktısı
  • (ç) Araçta görevlendirilecek personelin nüfus cüzdanı sureti, diploma veya uzmanlık belgesi, görevlendirme sözleşmeleri ve birer vesikalık fotoğraf
  • (d) Araç ruhsatı ve trafik muayene belgesi
  • (e) Her röntgen cihazı için Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) lisans belgesi
  • (f) Araçtaki tüm tıbbi cihazların cinsi, markası, modeli, barkodu ve seri numarası
  • (g) Belge ücretinin müdürlüğün döner sermaye hesabına yatırıldığını gösteren belge

Uygun bulunursa “Gezici İş Sağlığı Aracı İzin Belgesi” ve sorumlu işyeri hekimi dâhil araçta çalışacak herkes için “Çalışma İzin Belgesi” düzenlenir.

Başvuru süreci ve süreler

  1. Müdürlük, eksikleri dosyanın tesliminden itibaren en çok 5 gün içinde bildirir; eksik giderildikten sonra inceleme en geç 15 gün içinde sonuçlanır. Zorunlu hallerde bu süreler iki katına kadar uzayabilir (madde 17).
  2. En az üç kişilik bir ekip aracı yerinde inceler.
  3. Yerinde incelemede eksik çıkarsa yazılı bildirilir; 60 gün içinde giderilmezse başvuru geçersiz sayılır ve ücret iade edilmez.
  4. İzin, İSGGM’ye elektronik ortamda bildirilir ve OSGB tarafından İSGGM’ye elektronik olarak onaylatılır.
  5. Araçtaki cihazların envanteri 30 gün içinde Ürün Takip Sistemi’ne (ÜTS) kaydedilir (madde 17/2).

Müdürlük aracı yılda en az bir defa denetler (madde 18). OSGB’nin İSGGM yetkisi askıya alınırsa aracın izni de askıya alınır.

ÜTS ve NDK başvurusunda destek: Dentem Sağlık’ın sağladığı tüm cihazlar ÜTS’ye kayıtlıdır. Teslim ettiğimiz araçlarda ÜTS envanter kaydında ve NDK lisans başvurusu için gereken cihaz bilgilerinde destek veriyoruz. WhatsApp’tan yazın.

Araç şartları (madde 7)

  • Araç en fazla 15 yaşında olmalı ve trafik muayenesi yapılmış olmalı.
  • Tadilatla dönüştürülen araçlarda, tadilatı yapan firmanın münferit veya seri tadilat tip onayı bulunmalı.
  • Araç; panelvan, minibüs, otobüs, kamyon veya kamyonet gibi bir motorlu araç olmalı. O3 ve O4 kategorisindeki yarı römorklara da izin verilebilir. Araca yönetmelikte belirtilenler dışında ilave yapılamaz.
  • Araç beyaz olmalı; dört tarafında mavi fosforlu yazıyla firma adı ve “Gezici İş Sağlığı Aracı” ibaresi bulunmalı.
  • Şoför kabininde ve üst yapıda iklimlendirme ve aydınlatma olmalı; işitme testi yapılan araçta sessiz kabinin de ayrıca iklimlendirmesi ve aydınlatması olmalı.
  • Tetkik sırasında araç hidrolik ayaklarla zemine sabitlenmeli.
  • İşitme testi kabini, testi yapan personelin alanı ve ekipman alanı toplamda en az 4 m² olmalı; kabin aracın dengesini bozmayacak şekilde sabitlenmeli. Test sırasında motor kapalı tutulmalı ve araçta başka işlem yapılmamalı (madde 10).
  • Sayısal takograf ve İSGGM/HSGM sistemlerine entegre edilebilir uydu takip sistemi takılmalı.
  • Araçta en az 2 kg’lık iki yangın söndürücü, emniyet kemeri keseceği, demir manivela ve imdat çekici bulunmalı.
  • Her araç için bir sorumlu işyeri hekimi görevlendirilmeli.
  • Tetkik öncesinde çalışanın kimliği, SGK’nın kabul ettiği biyometrik yöntemle ve kimlik belgesiyle doğrulanmalı (madde 7/5).
  • Aracın trafikte geçiş üstünlüğü yoktur. Hız sınırını aşan araçtaki bütün tıbbi cihazların kalibrasyonu yenilenmelidir (madde 7/8); takograf ve uydu takip kaydı bunu görünür kılar.
  • Röntgen bölümü NDK mevzuatına uygun hazırlanmalı; zırhlaması uygun olmayan araçla hizmet verilemez. Kaza sonrası zırhlama ve kabin yalıtımı yeniden kontrol edilmeli.

Araçta hangi tetkikler yapılabilir?

Yönetmeliğin saydığı tetkikler (madde 5): PA akciğer grafisi, işitme testi, solunum fonksiyon testi (SFT), biyokimya, mikrobiyoloji, hematoloji ve toksikoloji testleri için numune alma, basit hizmet laboratuvarı testleri, göz fonksiyonları ölçümü ve EKG. Bunlar dışında tetkik veya tedavi yapılamaz. Cihazlar ÜTS’ye kayıtlı olmalı ve kalibrasyonları düzenli yapılmalı.

Röntgen için (madde 9): cihaz Sağlık Bakanlığının sağlık bilgi sistemlerine entegre edilebilir olmalı; mikrofilm cihazları ve filmi kullanılamaz. CR veya DR ile çekilen tetkikler işyerine DICOM formatında (CD, disk veya taşınır bellekle) teslim edilir; işyeri isterse ayrıca en az 35x35 cm filme basılabilir. Sonuçlar 20 gün içinde işyeri hekimiyle paylaşılır ve e-Nabız ile Teletıp sistemlerine kaydedilir (madde 5).

Tetkiki kim yapar, kim değerlendirir?

Tetkik Yapan Değerlendiren Raporlayan (işyeri hekimi isterse) Madde
PA akciğer grafisi Tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri İşyeri hekimi Radyoloji uzmanı 9
İşitme testi Yalnızca odyolog veya odyometrist İşyeri hekimi KBB uzmanı 10
SFT İlgili branştan tıbbi tetkik personeli İşyeri hekimi Göğüs hastalıkları uzmanı 11
Göz fonksiyon ölçümü İlgili branştan tıbbi tetkik personeli İşyeri hekimi Göz hastalıkları uzmanı 12
EKG İlgili branştan tıbbi tetkik personeli İşyeri hekimi Kardiyoloji uzmanı 13

Pnömokonyoz yapan tozlara maruz kalan çalışanların akciğer grafileri, ILO’nun güncel rehberine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş okuyucular tarafından değerlendirilir (madde 9). Numune alımı ve laboratuvar tetkikleri madde 14’e tabidir: basit hizmet laboratuvarı olmayan OSGB’ler tetkikleri Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış laboratuvarlarda yaptırır.

Röntgen ünitesi için NDK lisansı

TAEK’in düzenleyici görevi bugün Nükleer Düzenleme Kurumu’ndadır (7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu, Resmî Gazete 8 Mart 2022, sayı 31772). Araç içi röntgen cihazı, Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği’nin (Resmî Gazete 28 Ekim 2023, sayı 32353) EK-1 listesinde, Üçüncü Grup radyasyon uygulamaları altında, araç içi cihazları da kapsayan Tip 2 tıbbi radyoloji uygulaması olarak lisanslanır. Başvuruda radyasyondan korunma programı ve bir radyasyondan korunma sorumlusu (RKS) bilgileri yer alır. Lisans beş yıl geçerlidir (NDK Yetkilendirmeler Yönetmeliği md. 19/9); yenileme başvurusu lisans süresi bitmeden önceki altı ay içinde yapılmalıdır (aynı yönetmelik md. 22).

Yaptırımlar: hangi ihlal neye yol açar?

Madde 19 her uygunsuzluğu ayrı aykırılık sayar. Başlıcaları:

  • İzin belgesi olmadan araçla hizmet: faaliyet süresiz durdurulur ve 3359 sayılı Kanun gereğince suç duyurusunda bulunulur (19/3-a).
  • Tetkiki yetkisi olmayan personele yaptırmak (örneğin işitme testini odyolog veya odyometrist dışında birine): araç yetkisi ve personelin çalışma izinleri iptal edilir, suç duyurusunda bulunulur (19/3-b).
  • Çalışma izin belgesi olmayan personel çalıştırmak: faaliyet altı ay durdurulur; devam ederse izin belgesi iptal edilir (19/3-d).
  • İzin belgesinde olmayan tetkiki yapmak: faaliyet altı ay durdurulur; tekrarında izin iptal edilir (19/3-e).
  • NDK mevzuatına veya lisans şartlarına aykırılık: faaliyet altı ay durdurulur; tekrarında izin iptal edilir (19/3-f).

Dentem Sağlık’ın gezici iş sağlığı aracı çözümü

Yönetmelik cihazlar için ilgili standarda uygunluk ister ama standart adı vermez. Aşağıdaki standartlar Dentem Sağlık’ın kendi tercihidir. Mobil sağlık tarama aracı çözümümüz; kurşun kaplama röntgen bölümü, ISO 8253-1 uyumlu odyometri kabini ve hidrolik denge ayaklarıyla projelendirilir. Araç içi cihaz paketi de aynı çatıdan sağlanır:

1994’ten bu yana faaliyet gösteren Dentem Sağlık olarak araç imalatı, cihaz kurulumu, kalibrasyon ve cihaz kullanım eğitimini tek elden yürütüyoruz. Sabit bir mekân kurmayı düşünüyorsanız sabit tıbbi tetkik mekânı sayfamıza da bakabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Başvurudan önce yönetmeliğin güncel metnini ve il sağlık müdürlüğünüzün istediği belgeleri kontrol edin. Son kontrol tarihi: 9 Kasım 2026.

Yönetmeliğe uygun araç projesi ve fiyat teklifi için: WhatsApp: +90 533 604 36 60 · Telefon: +90 (216) 504 00 47

mobil sağlık tarama aracıyönetmelikgezici İSG aracıOSGBmevzuat

Teklif Almak veya Bilgi Edinmek İster misiniz?

WhatsApp veya telefonla ulaşın. 7/24 arıza hattı çağrınızı alır.