Kalibrasyonu geçmiş bir odyometre, gerçekte var olmayan bir işitme kaybı gösterebilir, ya da var olanı gizleyebilir. İlki gereksiz sevk ve müdahale, ikincisi ilerleyen meslek hastalığı demektir. İş sağlığı taramalarında sessiz kabin ve odyometrelerin kalibrasyonu, yetkili servislerce ilgili standartlar doğrultusunda düzenli aralıklarla yapılır; ölçüm sonuçlarının güvenilir olduğu kontrol edilir ve raporlanır (Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 20.01.2022, sayı 31725, md. 10/1-d). Kalibrasyon belgeleri cihazın bulunduğu yerde saklanır ve denetimde istendiğinde gösterilir (md. 5/15).
Kalibrasyon Türleri
1. Elektroakustik kalibrasyon: Cihazın ürettiği frekans ve şiddet değerlerinin, yapay kulak (artificial ear) ve ses seviyesi ölçer gibi referans ekipmanlarla standart değerlerle karşılaştırılmasıdır. Laboratuvar ortamında veya yerinde yapılır; sonuçlar raporlanır.
2. Biyolojik kontrol: İşitmesi bilinen sağlıklı bir kişiyle yapılan günlük hızlı doğrulamadır. Cihazda ani sapma, kulaklık kablosu arızası veya jak teması gibi sorunları erken yakalar.
3. Test ortamı (kabin) kontrolü: Odyometri kabininin ortam gürültüsünün ISO 8253-1 sınırları içinde kaldığının periyodik ölçümüdür, cihaz doğru olsa bile gürültülü kabin sonucu bozar.
Hangi Parametreler Ölçülür?
- Frekans doğruluğu (125 Hz – 8000 Hz bandında)
- Ses şiddeti doğruluğu (dB HL çıkış seviyeleri)
- Harmonik distorsiyon sınırları
- Kulaklık ve kemik vibratörü çıkışlarının ayrı ayrı doğrulanması
Kalibrasyon Periyodu
| Kontrol | Periyot |
|---|---|
| Elektroakustik kalibrasyon | 12 ay |
| Biyolojik kontrol | Her kullanım günü |
| Kabin akustik ölçümü | 12 ay |
Yönetmelik “düzenli aralıklarla” der ve sayı vermez (md. 10/1-d). Protokol, standart veya üretici başka bir süre belirtmemişse kalibrasyon en az yılda bir kez yapılır (Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 25.06.2015, sayı 29397, md. 24/2). Biyolojik kontrol ve kabin akustik ölçümünün sıklığı mevzuatta yer almaz; tablodaki bu değerler uygulama önerisidir.
Tamir, kulaklık değişimi veya düşme sonrasında, süre dolmamış olsa bile yeniden kalibrasyon yapılmalıdır. Gezici araçta kaza sonrasında sessiz kabinin izolasyonu hemen kontrol edilir (Sağlık Gözetimi Yönetmeliği md. 7/7).
İlgili Standartlar
- IEC 60645-1: Odyometre cihaz gereklilikleri
- ISO 389 serisi: Referans eşik değerleri
- ISO 8253-1: Test yöntemi ve ortam gürültüsü sınırları
Dentem Sağlık Kalibrasyon ve Servis Desteği
Maico ve GSI odyometrelerin yetkili servisi olarak, sattığımız Maico MA 25, Maico EasyTone ve GSI 18 cihazlarının yıllık kalibrasyonunu TİTCK’nın yetkilendirdiği kuruluş üzerinden organize ediyor, bakımını ve arıza onarımını İstanbul Maltepe’deki teknik servis merkezimizden yürütüyoruz. Gezici araç filoları için yerinde servis planlıyoruz. Cihaza göre mevzuat özeti: teknik servis sayfamız.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Yönetmelik metinleri 9 Kasım 2026’da mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir; işleminizden önce güncel metni kontrol edin.
Kalibrasyon randevusu için: WhatsApp: +90 533 604 36 70 · Telefon: +90 (216) 504 00 47